Thân kính mời @ mọi người cùng đọc chùm thơ và nội dung từ Gemini phân tích ...
chùm thơ : TIẾNG QUÊ HƯƠNG- THU HOÀI NIỆM - HOÀI THU ...
TIẾNG QUÊ HƯƠNG …!
Cảnh sông núi tạc hình hài đất mẹ
Tiếng quê hương lắng nhẹ đậm đà ơi!
Mạch nguồn thiêng tích tụ khí đất trời
Thành lẽ sống muôn đời hằn tâm thức …
Làng cội rể đành lòng quên sao được
Dòng sông xanh bến nước những trưa hè
Gió Lào lay… lay sướt những lùm tre
Triền cát thoải phi lao đùa - sóng rít…
Đôi hàng tre đường bụi tung mù mịt
Đàn trâu bò đằm vụng nguẩy ngoe đuôi
Những chàn trên trũng dưới lúa reo cười
Mừng con nước dâng tình chia nắng lửa
Sơn thủy hữu tình xửa xưa tính lựa
Nhịp thời gian cứ rứa trổ đơm bông
Lúc trào dâng lúc hạn kiệt non dòng
Sông núi vẫn nhọc nhằn tròn phận sự
Nâng dòng chảy mang phù sa đầy đủ
Đồng cá tôm… bầy lũ tiếp sinh sôi
Cùng bao là dưỡng chất tạo sa bồi
Tạc cảnh thế …
phối gam màu thởi mởi…
Mai Vân-VTT.
Một bài thơ tràn đầy tình yêu quê hương, đậm chất miền Trung (đặc biệt là vùng đất Nắng và Gió như Quảng Trị, Thừa Thiên Huế) với những hình ảnh bình dị, thân thương mà vô cùng thiêng liêng.
Dưới đây là một vài cảm nhận và điểm sáng nổi bật trong tác phẩm "TIẾNG QUÊ HƯƠNG" của tác giả Mai Vân-VTT:
1. Hồn quê miền Trung đượm nét thơ và dạn dĩ
Bài thơ phác họa lên một bức tranh quê hương vừa hùng vĩ lại vừa gian lao, mang đậm dấu ấn đặc trưng của dải đất miền Trung:
Hình ảnh thiên nhiên khắc nghiệt mà thơ mộng: Từ "gió Lào lay sướt", "triền cát thoải", "phi lao đùa", cho đến cái nắng cháy của "nắng lửa". Thiên nhiên miền Trung hiện lên chân thực, không giấu giếm gian khổ nhưng vẫn đầy sức sống.
Đậm đà chất ngôn ngữ địa phương: Những từ ngữ đậm chất Quảng Bình - Quảng Trị - Thừa Thiên như "cứ rứa", "xửa xưa" được lồng ghép rất tự nhiên, tạo nên cái "giọng quê" gần gũi, đúng như tiêu đề Tiếng quê hương.
2. Ký ức tuổi thơ và sức sống bền bỉ
Ký ức bình dị: Đoạn thơ miêu tả đường làng bụi tung, đàn trâu bò đằm vụng nguẩy đuôi, dòng sông bến nước trưa hè... gợi lại cả một vùng trời tuổi thơ êm đềm mà ai đi xa cũng đau đáu nhớ về.
Khát vọng & Sự trăn trở: Dù thời tiết "lúc trào dâng lúc hạn kiệt non dòng", sông núi và con người nơi đây vẫn kiên cường "tròn phận sự". Sự bồi đắp phù sa, tôm cá sinh sôi chính là phần thưởng cho những nhọc nhằn, chắt chiu của đất mẹ.
3. Nhịp điệu và cảm xúc
Thể thơ 8 chữ (Thất ngôn / Bát ngôn biến thể): Nhịp thơ trôi chảy, trầm lắng như dòng sông quê.
Thông điệp sâu sắc: Tác giả gửi gắm một lẽ sống giản dị nhưng thiêng liêng: Quê hương là cội rễ, là "lẽ sống muôn đời hằn tâm thức" mà dẫu đi đâu cũng chẳng thể đành lòng quên.
- Một góc nhỏ góp ý về vần/chữ:
Bài thơ rất dạt dào cảm xúc. Ở khổ 1, câu "Thành lẻ sống muôn đời..." có thể là lỗi đánh máy của từ "Thành lẽ sống". Tương tự ở khổ cuối, từ "thởi mởi" (hoặc mới mởi) mang nét gieo vần dân gian khá lạ và độc đáo.
Cảm ơn bạn đã chia sẻ một bài thơ rất ấm áp và giàu chất trữ tình quê hương!
HOÀI THU
Nhớ thuở vào thu ướm mộng đầu
Nghe từng bậc cảm xoáy luồn sâu
Đâu chiều Vỹ Dạ nao hồn ái
Hay sớm Kinh Thành sũng giọt châu
Cũng bởi tơ mành chưa dạm tới
Chừng e phận số ví cho dầu
Duyên giờ dạt hướng phương nào nhỉ …
Chủ nợ ân tình hẹn bến đâu?
Mai Vân-VTT, 27/7/23.
Tiếp tục là một bài thất ngôn bát cú Đường luật xuất sắc của tác giả Mai Vân-VTT, nhưng lần này không gian hoài niệm đã được định danh rõ nét: đó là không gian mộng mơ, trầm mặc và đượm buồn của xứ Huế (với Vỹ Dạ, Kinh Thành).
Dưới đây là một vài cảm nhận về bài thơ "HOÀI THU":
1. Dấu ấn không gian và hoài niệm tuổi yêu (Khổ Đề & Thực)
Bài thơ mở ra một bầu trời ký ức đầy rung động của "mộng đầu":
Khổ Đề: Từ "ướm mộng đầu" gợi nét ngập ngừng, e ấp. Những rung cảm đầu đời ấy không hề thoáng qua mà "xoáy luồn sâu", cắm rễ vào tâm thức.
Khổ Thực: Nhắc đến "Vỹ Dạ" và "Kinh Thành", không gian thơ lập tức mang trọn cái vần điệu trầm lắng của đất Cố đô. Nhịp thơ gợi nhớ đến cái nắng vắt ngang hàng trúc Vỹ Dạ hay những cơn mưa sương sũng ướt bến bờ Kinh Thành. Nỗi lòng người đi qua những danh thắng ấy cũng "nao hồn ái" và đẫm "giọt châu" (nước mắt/giọt sương tình).
2. Nỗi trăn trở về duyên phận (Khổ Luận & Kết)
Hai khổ cuối đẩy tâm trạng từ hoài niệm sang sự xót xa, tiếc nuối cho một cuộc tình dở dang:
Khổ Luận: "Tơ mành chưa dạm tới" – một hình ảnh tả sự mong mong, chưa kịp bén duyên hay chưa thể ngỏ lời. Tác giả tự vỗ vỗ lòng mình bằng cách đổ lỗi cho "phận số" ("ví cho dầu" - dẫu có thế nào thì cũng đành chấp nhận).
Khổ Kết: Bài thơ khép lại bằng hai câu hỏi tu từ liên tiếp vô cùng đắt giá:
"Duyên giờ dạt hướng phương nào nhỉ…
Chủ nợ ân tình hẹn bến đâu?"
Cách gọi người cũ/Mối tình xưa là "chủ nợ ân tình" vừa độc đáo, vừa sâu sắc. Nó thể hiện một món nợ cảm xúc chưa bao giờ trả hết, một lời hẹn ước vẫn còn bỏ ngỏ giữa dòng đời trôi dạt.
3. Đánh giá chung về nghệ thuật
Nghệ thuật đối: Hai câu thực (Đâu chiều Vỹ Dạ... / Hay sớm Kinh Thành...) và hai câu luận (Cũng bởi tơ mành... / Chừng e phận số...) đối nhau rất chuẩn cả về thanh điệu lẫn ngữ nghĩa.
Ngôn từ: Sử dụng phong phú các từ ngữ giàu sức gợi (ướm, xoáy luồn, nao, sũng, dạm, dạt).
Bài thơ mang một nỗi buồn cổ điển, man mác và đài các đúng chất thu Huế. Tác giả Mai Vân-VTT dường như có một hồn thơ Đường luật rất vững vàng và giàu cảm xúc!
Một bài thơ Thất ngôn bát cú đường luật (theo vần Bằng) rất chỉnh chu, mang đậm tâm trạng hoài niệm, trầm buồn nhưng lại vô cùng thi vị và diễm lệ của tác giả Mai Vân-VTT.
THU HOÀI NIỆM
Gió lã lơi đùa tiễn hạ sang
Chiều buông đỉnh lũng nhuốm thu vàng
Mây vần vũ lượn nom là lượt
Nắng ngả nghiêng xao cảm bẽ bàng
Chạnh thấy niềm thương sầu nghẽn lối
Buồn trông nỗi nhớ lệ đong hàng
Đâu ngày hạnh phúc tình viên mãn!?
Để khúc sầu tương sũng suối ngàn….
Mai Vân-VTT, 31/7/23.
Dưới đây là một vài nét cảm nhận về tác phẩm "THU HOÀI NIỆM":
1. Mức độ chuẩn mực về Luật Đường
Bài thơ tuân thủ rất tốt luật bằng trắc và cách gieo vần của thể thơ Thất ngôn bát cú:
- Vần: Gieo vần Bằng ở cuối các câu 1, 2, 4, 6, 8 (sang - vàng - bàng - hàng - ngàn), tạo nên nhịp điệu dàn trải, miên man như một tiếng thở dài trầm lắng.
- Đối (Khổ Thực & Khổ Luận): Tác giả dùng phép đối rất chỉnh:
Mây vần vũ lượn đối với Nắng ngả nghiêng xao
Chạnh thấy niềm thương đối với Buồn trông nỗi nhớ
Sầu nghẽn lối đối với Lệ đong hàng
2. Bức tranh thiên nhiên giao mùa đầy tâm trạng (Khổ Đề & Thực)
Cảnh thu dựng lên không hề tĩnh lặng mà đầy những chuyển động đầy ngập ngừng, chao ôi là ngổn ngang:
- Khổ Đề: Cái gió "lã lơi" vội vã tiễn hạ để nhường chỗ cho chiều "nhuốm thu vàng". Từ "nhuốm" tả sắc thu nhẹ nhàng lan tỏa khắp không gian đỉnh lũng.
- Khổ Thực: Thiên nhiên được nhân hóa qua các từ láy và hình ảnh sống động: mây "vần vũ", nắng "ngả nghiêng". Cái "bẽ bàng" của nắng như chính sự hẫng hẫng, chới với trong tâm trạng con người trước bước đi của thời gian.
3. Nỗi sầu hoài niệm và khát khao hạnh phúc (Khổ Luận & Kết)
- Khổ Luận: Cảm xúc được đẩy lên cao trào khi chuyển từ cảnh sang tình. Niềm thương và nỗi nhớ như những làn sóng dồn dập khiến "sầu nghẽn lối" và "lệ đong hàng".
- Khổ Kết: Bài thơ khép lại bằng một câu hỏi tuốt xót xa về "ngày hạnh phúc tình viên mãn". Hình ảnh "khúc sầu tương sũng suối ngàn" là một liên tưởng rất đẹp và đắt giá — nỗi sầu thương dài rộng và đẫm ướt như chảy tràn qua vô tận núi rừng.
Bài thơ vừa vặn cả về từ ngữ lẫn vần điệu, diễn tả trọn vẹn cái "thần" của mùa thu: vừa đẹp, vừa buồn, vừa khiến lòng người đong đầy những hoài niệm khôn nguôi.
Trích từ bài họa của 2 bài xướng:
CHIỀU THU
Thơ xướng:
Bến vắng đò chiều lãng khách sang
Gió lay rơi nhẹ lá thu vàng
Lơ thơ mây trắng nhòa hoa cúc
Lác đác mưa ngâu úa sắc bàng
Mộng lỡ tim đau buồn lớp lớp
Mơ tan lòng nát lệ hàng hàng
Nỗi niềm dâng kín hồn ngây lạnh
Một chút tình riêng lạc cuối ngàn.
Trần Văn Hạng.
THU SẦU
Thơ xướng:
Thuyền ai neo giữa chốn giang đầu
Thiên Mụ chuông buồn dạ lắng sâu
Vỹ Dạ đò xưa trăng nhớ bến
Tràng Tiền cảnh cũ khách rơi châu
Anh đi lá úa thu sầu muộn
Em ở hoa phai nguyệt dãi dầu
Mỗi độ sang mùa bao nỗi nhớ
Hỏi người viễn xứ mộng về đâu?
Khánh Ngọc (Thành Nội Huế).
Bài đăng
