Chủ Nhật, 14 tháng 12, 2025

ÂN ĐỨC TIỀN NHÂN - NGHĨA TRŨNG ĐÀN ...

 Những vần sử thi về : ÂN ĐỨC TIỀN NHÂN - NGHĨA TRŨNG ĐÀN ... kính chia sẻ đến bạn đọc yêu thích về lịch sử và chứng tích thuở nào ...


1. ÂN ĐỨC TIỀN NHÂN (1)

Ái Tử tiền Dinh thuở ấy mà
Nơi vùng ranh giới cõi Nam xa
Rừng thiêng núi hiểm bao mầm họa
Khí chướng rừng thâm lắm bệnh tà
Hợp sức san biền khai đầm bãi
Đồng lòng lấn biển chặn phong ba
Quần dân sản xuất thừa lương thảo
Nguyện mãi cùng vương dựng nghiệp nhà.

Nguyện mãi cùng vương dựng nghiệp nhà
Xây hào chốt vững dụng tài ba
Cát Dinh lũy chắc ngăn xâm tặc
Ngũ đạo lòng kiên đuổi nội tà
Quân lính đồng tâm nguyền giữ chặt
Muôn người hiệp lực quyết phòng xa
Trời Nam bát ngát cò bay thoải
Ân Chúa Tiên khai cõi đấy mà...
Mai Vân, VTT,
Ảnh minh họa : VTT.
(1) 1553 Chúa Tiên Nguyễn Hoàng lần đầu tiên nhận chức vào trấn ải và lập Dinh Ái Tử; sau đó ( 1558) Dinh Ái từ được dời về làng Trà Bát - Trà Liên - Triệu Phong- Q.Trị gọi là Cát Dinh.

2. NGHĨA TRŨNG ĐÀN

Lễ tạ thường niên "NGHĨA TRŨNG ĐÀN"
Khi vào cuối Chạp tế cầu an
Thương nhiều mồ quạnh mưa quần tróc
Xót lắm xương bày lũ xõa tràn
Cũng bởi non sông đành bỏ mạng
Hay vì Tổ quốc đoạn vùi thân
Ngài Hoàng Hữu Lợi* đồng dòng tộc
Quyết phải tìm ngay lập mộ phần

Quyết phải tìm ngay lập mộ phần
Bao người vì nước phải quên thân
Một thời trận mạc uy lừng tiếng
Lắm bận sa trường dũng khí tràn
Nào kể cờ đào thời Trịnh Nguyễn
Hay là áo vải giữ nhà an
"Vong hồn vị quốc" từ đâu đấy
Đều được về chung"NGHĨA TRŨNG ĐÀN".
Mai Vân - VTT, 10/12/2019.
Ảnh minh họa: Nguồn từ Internet.


* Phó Đô Ngự Sử HHL, đời thứ 12 thuộc Hoàng tộc làng Bích Khê, xã Triệu Long, Triệu Phong, Q.Trị đá khởi xướng và bỏ công sức, tài lực cùng với quan quân dân để lập nên khu Âm hồn với tên gọi là "NGHĨA TRŨNG ĐÀN' , từ năm 1872, đến năm 1972 gồm hơn 1.000 ngôi mộ thuộc những nghĩa binh áo vải cờ đào của vùng Thuận Hóa không nơi nương tựa đều được quy về đây...
Địa điểm tại cánh đồng Làng Thạch Hãn, xã Hải Trí... nay là Thị xã Quảng Trị.

http://thixaquangtri.gov.vn/V%C4%83n-H%C3%B3a-Ch%C3%ADnh-Tr%E1%BB%8B/N%C3%A9t-v%C4%83n-h%C3%B3a-th%E1%BB%8B-x%C3%A3-Qu%E1%BA%A3ng-Tr%E1%BB%8B/modid/1010/ItemID/58

http://haiquan.quangtri.gov.vn/Default.aspx?tabid=1791db17-9309-47ba-917a-2c6bd07bb713&mid=ea60c2d2-3426-4531-bb20-ab03a17f5135&itemid=23716&page=DetailHQ.

 

 

 

 

 

Thứ Bảy, 13 tháng 12, 2025

ĐẠI THẢM HỌA LỊCH SỬ…ẤT TỴ - 2025.

  

ĐẠI THẢM HỌA LỊCH SỬ…

ẤT TỴ -2025


Nhìn thảm trạng mưa cuồng nước cuộn
Lũ dìm sâu khắp chốn Trung phần
Xót thay số phận người dân
Trong cơn lụt hỗn cam phần nạn tai

Vốn ngoài Bắc bão dài lốc xoáy
Cảnh tiêu điều đỗ gãy ngỗn ngang
Ruộng đồi chí tới phố làng
Nước quần dòng xiết cuốn phăng cả nào

Miền Thanh Nghệ chẳng sao tránh khỏi
Cơn bão mười toàn cõi ngập sâu…
Vào ra bốn bận Huế sầu
Quảng - Đà đồng phận cơ cầu họa ai

Lũ lịch sử ách tai đầy ải
Thấu nỗi đau trách tại đâu nào
Gió đông nhiễu động tầng cao
Áp thấp khí lạnh dồn vào nặng rơi

Giờ lại tiếp đất trời Bình Định
Bão mười ba trọn tỉnh chịu vầy
Gió càn cấp khủng khiếp thay
Chung đồng cảnh nạn cam đầy tai ương

Lũ vừa rút đại dương dậy sóng
Mười sáu thời lóng hóng lao vào
Đường đi nhích nhắc hiểm sao
Cầu mong chớ có nơi nào bị thêm ….

Thấm đạo nghĩa mọi miền đất nước
Cùng chung tay góp sức hướng vào
Vốn là hai tiếng đồng bào
Người nhiều kẻ ít ta nào giúp nhau

Từng đoàn xe thời mau đến với
Chốn bao người ngóng đợi xót thương
Chút quà từ khắp nẻo phương
Người nhiều kẻ ít ta nhường sẻ chia….
Mai Vân-VTT. 10/12/25.
Ảnh minh họa: Nguồn từ Internet .

Có thể là hình ảnh về ‎ô tô, đường, đường phố và ‎văn bản cho biết '‎म لعمه - KuH មជជា Đoàn e cứu trợ của bà con Gio Loi Τάγ xuấit phát đến rung lũ Yên. Quy Nhon. Phú‎'‎‎ 

Có thể là hình ảnh về văn bản cho biết 'ĐOÀN XE QUÂN KHU 5 "XÉ LŨ" VÀO PHÚ YÊN CŨ CỨU DÂN TRONG ĐÊM QUỐC LỘ 1 TÊ LIỆT HÀNG CHỤC KM' 

Có thể là hình ảnh về thủy vực 

Thứ Tư, 26 tháng 11, 2025

BẦU ƠI! THƯƠNG …

 

BẦU ƠI! THƯƠNG …

Thảm họa đau lòng xót lắm thay
Phú Yên - Đắc Lắc lút liên ngày
Toàn miền bạc trắng đâu thôn xóm
Sự sống ngàn cân giáng lúc này

Bởi lụt đà nâng mức lẹ chừng
Ai nào trở kịp để kê bưng
Bao là vật dụng tiêu tùng hết
Đỉnh nước ngập kinh mức hải hùng …

Lực lượng cứu nguy tận sức rồi
Nhưng mà chỉ cứu được chừng thôi
Đau lòng biết vậy đành cam chịu
Biết lắm trẻ già nước cuốn trôi….

Giữa khoảng mênh mông tựa biển trời
Bao là sinh mạng thác trùng khơi
Hay mình đói khát dầm mưa buốt
Chóp mái nhà nơi sống tạm thời …

Thấu nỗi niềm đau rốn lũ thời
Muôn nhà lắm chốn… ới BẦU … ơi
Của nén lòng vàng mau đùm BÍ
Lám cảnh tang thương … lắm cảnh đời…

Những điểm hàng gom nhận kịp thời
Bao xe đồng chuyển cố về nơi
Nhiêu là tặng vật đồng lòng hướng
Sớm được trao tay cứu giúp đời !..
Mai Vân-VTT, 24/11/25.
Ảnh minh họa : Nguồn từ Internet.





 

Thứ Ba, 25 tháng 11, 2025

NHÀ LÀ NƠI ĐỂ TRỞ VỀ Tiểu Yên-VTHH



 NHÀ LÀ NƠI ĐỂ TRỞ VỀ

Con Hà dụi dụi mắt, lăn qua lăn lại vài vòng trên giường, rồi mới lồm cồm bò dậy. Trong Sài Gòn, hắn là chúa thức khuya dậy muộn, nên về quê mấy ngày, cũng quen thói, buổi sớm là nằm ì ra cho đến khi nghe tiếng mẹ gọi:
- Dậy ăn sáng đi, trưa trờ trưa trật rồi
- Uhm uhm, sáng nay ăn món chi rứa mẹ?
- Thì hôm qua mi dặn bánh ướt Phương Lang, mẹ mua rồi đó, dậy mà ăn…
Nắng lên, từ rất sớm, vàng như rót mật. Con Hà nheo mắt nhìn ra đường, nhà ba mẹ hắn ngay sát QL1A, nên xe cộ cứ chạy hà rầm từ sáng sớm đến tối mịt, hắn chép miệng bâng quơ.
- Chao, về nhà mình thoải mái ghê. Còn được nằm ôm mẹ, sướng thiệt…
Hắn liếc liếc thấy mẹ cười cười tủm tỉm. Chao, hồi nhỏ không sao mà giờ lớn về nằm giường cứng không có nệm, hắn vặn vẹo rêm cả lưng. Mẹ biết ý, lấy một cái chăn lót làm đệm cho hắn dằn phía dưới để ngủ êm hơn. Hắn ngủ êm hơn thiệt, nửa đêm còn thò tay vòng sang người mẹ, sờ sờ nắn nắn. Chính trong cái khoảnh khắc ấm áp đó, hắn chợt thảng thốt, trong lòng thấy như mắc nghẹn. Tay mẹ, chân mẹ đã không còn săn chắc nữa, những cơ bắp của mẹ sờ vào cảm giác nhũn nhão rất chân thật, mẹ ốm đi thấy rõ. Con Hà lặng thinh, thương mẹ thật nhiều.

Nắng buổi sáng chứa chan trên bậc cửa. Con Hà cù mẹ đi ra “vườn” chơi. Hắn đội cái nón lá, tay cắp cái rổ nhựa, khuyến mãi thêm một con dao nhỏ nữa. Mẹ lúp xúp đi trước, hắn lon ton ríu rít theo sau, chân cứ nhảy cà tưng cà tưng ngó bộ chừng rất háo hức. Woa… hắn nhớ đám hoa xuyến chi mọc đầy ven đường rồi, kỳ này phải cắm được một bình thật đẹp đẹp chớ. “Vườn” của ba mẹ thực ra là một dải đất ven bờ kênh thuỷ lợi, ba mẹ hắn bỏ công mỗi chiều đều khai khẩn chăm bẵm, mẹ ươm cây, ba xách nước tưới. Cứ buổi chiều là hai ông bà ra vườn, vận động một lúc cho khoẻ người, khi mặt trời chập choạng sắp lăn xuống bờ Tây thì mới chịu nghỉ. Ba hay khoe, thể dục miễn phí, lại có rau có củ quả cho cả mình và cho con cháu ăn. Vườn ba mẹ trồng các loại rau quả theo mùa, từ rau lang, rau muống, cải xanh đến đậu bắp, đậu que, bắp nếp, đậu phộng, mè, đu đủ… Thu hoạch được thứ gì ngon ngon, mẹ lại chắt chiu để dành, gửi kèm chuyến xe Quảng Trị - Sài Gòn cho các con các cháu ở xa được ăn đồ nhà quê sạch, không hoá chất không thuốc trừ sâu.

- Ba biết mi về, ba chừa cho mấy trái đu đủ chín cây chưa hái đó
Mẹ ra dấu, chỉ chỉ. Thế là con Hà phi thân nhanh như cơn gió, lao thẳng về phía trước, cái chân ngó bộ muốn ‘cân đẩu vân” cho nó nhanh.
Hắn nheo mắt nhìn lên đọt cây đu đủ, sau một hồi đu bám, nhảy lên nhảy xuống, rung lắc, hắn bắt đầu đi quanh kiếm một cái cây dài, chọc chọc, khều trái, khều phải, đẩy qua đẩy về thì trái đu đủ lao như xé gió xuống mặt đất cái bịch, con Hà hết hồn… không kịp xoè tay hứng, hắn xon xót phủi lớp đất bám ở vỏ và chặc lưỡi nói:
- Uổng ghê, bị toét mất 1 góc.
Tuy thế, vẫn không làm hắn tuột mood. Hắn lôi con dao nhỏ, bổ đôi quả đu đủ ra, bắt đầu nạo ruột và hột, rồi đứng chồm hổm mukbang luôn chiến lợi phẩm ngay tại chỗ. Vừa ăn vừa khen:
- Ăn kiểu ni, khoái. Ngọt lựng mẹ ơi…
Mẹ hắn cười cười, thừa biết con Hà ra “phá vườn” là chính chớ chi. Nhưng hắn vui là được. Mỗi lần hắn về, nhà như sáng sủa hẳn ra, nhờ cái bàn ở phòng khách lúc nào cũng có một bình hoa xuyến chi hay bông cúc dại? Hay là nhờ nhà trước nhà sau lúc nào cũng ríu ríu tiếng cười tiếng nói rộn ràng loé choé của hắn? Hắn vui thì ba mẹ hắn cũng vui lây.

Trong khi con Hà say mê xử lý quả đu đủ thì mẹ tranh thủ hái thêm nắm rau lang tí luộc cho bữa trưa. Mấy hôm con Hà về, lúc nào hắn cũng căn dặn, mẹ đừng bày biện thịt thà, cứ ngày thường ba mẹ nấu sao thì cho con ăn y như vậy là được, đôi lúc hắn cũng sẽ kèm thêm tí combo nhõng nhẽo:
- Mẹ ơi, kho cá cho con ăn với
- Mẹ ơi, hôm nay con thèm mít xào, canh mít lá lốt
- Mẹ ơi, mẹ bóp món gỏi dưa gang đi mẹ
Tất nhiên trong những trường hợp như vậy, hắn sẽ được toại nguyện nhanh chóng, kiểu muốn gì được nấy, ha ha… nó sướng gì đâu. Cái bàn ăn ngày thường có hai ông bà ngồi với nhau, nay con Hà ngồi chen vô ở giữa, ba bên trái, mẹ bên phải. Bữa thì mẹ bày thêm dĩa rau sống chấm nước mắm mặn Mỹ Thuỷ, bữa thì mẹ cắt mấy lát sung, vài lát vả ăn ghém kèm rau thơm với mắm ruốc. Con Hà vừa ăn vừa ngúc ngắc đầu khen ngon. Trong Sài Gòn, hắn ăn tiêu chuẩn mỗi bữa nửa lưng chén cơm, chớ vậy mà thò chân về quê, là hắn ăn được cả một chén. Vì ăn đồ ăn không thì nó mặn, hắn phải ăn kèm cơm, nhưng mà đồ ăn mẹ hắn nấu lại ngon quá, hắn ăn nửa chén vẫn thòm thèm, phải ăn luôn một chén đầy mới đã miệng.

Ba mẹ hắn vừa ăn vừa nghe nó khoe cái này cái kia, kể chuyện làng trên xóm dưới, thi thoảng cả nhà lại phá lên cười, không khí trong căn phòng nhỏ thật là ấm áp. Trong lòng con Hà, những sợi tơ như những sợi đàn, rung lên, ngân nga đủ thứ giai điệu. Hắn nhìn mâm cơm của nhà mình, giản dị đơn sơ, đôi khi chỉ có một món rau luộc và một món canh, mà ngon lạ lùng.
- Ba dạo này còn làm thơ không ba?
Con Hà nghiêng đầu hỏi. Ba nó gục gặc đầu, ý là chuyện thường ngày, còn phải hỏi. Ba kêu hắn hay là gia nhập hội thơ Đường luật của nhóm ba đi, hắn lè lưỡi lắc đầu nguầy nguậy.
- Thôi, con gái ba thích kiểu tự do. Chứ cứ thất ngôn bát cú, rồi bằng bằng trắc trắc… thì chịu á.
Ba cười, đi pha ấm trà nụ vối, nước sánh vàng óng, thơm lừng. Con Hà uống vài ngụm, cảm nhận vị hậu của nụ vối ngọt thơm đọng nơi cuối họng. Nhà có cây vối thật to, cứ khi nào vối trổ nụ, ba sẽ canh lúc nụ vối thu hoạch được ngon nhất, sẽ bắc thang trèo lên hái xuống, đem sao vàng cho thơm, rồi cho vô vỏ chai nhựa kín bảo quản, để dần uống quanh năm.

Ba thích kể chuyện ngày xưa. Mỗi lần con Hà về quê, thế nào hai cha con cũng tua lại được vài chục năm kỷ niệm. Ký ức như trang giấy ố vàng, được lật giở lại từng chương, từng trang một. Con Hà hắn cứ líu lo như sáo, không hiểu sao có nhiều chuyện mà đến giờ vẫn nhớ rõ như in, trong khi những chuyện gần gần đây thì có khi nó lại quên béng.
- Ba nhớ hồi xưa nhà mình có cái Tivi nội địa trắng đen đầu tiên trong xóm không, tối nào hàng xóm cũng tập trung ở sân nhà mình ngồi chờ xem ké phim Tây du ký. Cái ti vi gì mà lâu lâu sóng nhiễu quá trời nhiễu, lại phải chạy ra đu cái cột ăng ten, xoay xoay một hồi. Rồi lâu lâu nó mát mát chập chập, cứ phải lấy tay đập cái bốp một phát thiệt mạnh, nó mới rõ hình lại, ha ha…
- Rồi có một đợt ba đi Huế, mua cho tụi con con ngựa gỗ bập bênh, quý muốn chết. Con ngựa đồ chơi đó đúng thiệt xa xỉ. Chớ hồi nớ toàn chỉ chơi búp bê cắt từ bẹ chuối, cứ em ơi em ngủ cho ngoan, rồi con mèo mà trèo cây cau không hà…
- Hồi đó buổi tối mùa hè, mấy cha con mình cắt lá chuối, lót lưng nằm cho mát, ngửa đầu ngắm trăng, rồi ba hay dạy con hò vè, rồi mấy quyển sách Việt Nam sử lược dày cộp của Trần Trọng Kim, con đọc hết trơn cái tủ sách của ba. Cái tủ sách đó đợt sửa nhà, dọn mất tiêu rồi. Uổng thiệt.
- Ba nhắc cơm độn bo bo thì con không nhớ nhưng con nhớ hồi nhỏ, nhà mình ăn cơm độn sắn, cơm thì ít sắn thì nhiều. Ăn hoài sợ luôn…
- Ba có nhớ hồi đó nhà mình hay hết gạo, cứ đi lên nhà mệ Đức vay gạo, vay hoài ngại quá nên có bữa trưa mấy cha con mình lấy tấm cho gà ăn nấu cơm luôn không ba?

Trà cạn, hết bình. Thì ba xách cái điện thoại lên gác ngủ, nằm nghe tin tức thời sự. Ba mẹ hắn năm nay 72 tuổi rồi, không còn khoẻ như xưa. Trái gió trở trời là hay rêm nhức chỗ này chỗ kia. Ba mẹ hắn tính là U80 thì con Hà cũng U50 chứ ít ỏi gì đâu. Mỗi năm về một lần quê là con Hà lại vạch tóc mình ra méc:
- Tóc con nó bạc quá chừng luôn, không biết sao nữa
Ba bảo:
- Nhà mình Tường, Hà, Nam đứa nào tóc cũng bạc sớm. Do nghề điện tử, vi tính đấy.
Con Hà không chịu, hắn dậm chân:
- Tại gen của ba, máu xấu nên tóc bạc nhanh ấy.
Hắn lại cà khịa tiếp:
- Ba còn truyền cho con cái gen hàm răng nhấp nhô, xấu ơi là xấu. Không cho con di truyền răng như của mẹ, có phải đẹp đều tăm tắp không?
Dậm chân thì dậm, nhưng hắn cũng thòng được một câu an ủi cho ông ba mát dạ:
- Đều được cái, may con còn hưởng được cái gen làm thơ của ba, ha ha…
Thì đúng mẹ con Hà hồi xưa đẹp ác. Mỗi lần về quê gặp mấy bác mấy chú, con Hà đều nghe khen:
- Mẹ mi hồi xưa đẹp, hoa hậu làng Long Hưng đấy
Con Hà sướng phổng mũi. Cứ ai khen mẹ hắn đẹp là hắn khoái khoái. Khoái thì khoái vậy thôi, chứ dòm dòm lại thời gian đúng là như chó chạy ngoài đồng.

Hôm qua con Hà cầm tay ba hắn, đúng nghĩa bàn tay thô ráp. Những cái chai sần của da bàn tay, chạm vào cảm nhận rất rõ. Con Hà mường tượng ra mỗi chiều, ba hắn kéo nước từ thuỷ lợi lên, tưới tắm chăm bẵm cho vườn cây, mỗi ngày đều đặn. Con Hà cũng hình dung ra, cả bóng dáng ba hắn ngày xưa, gầy ốm đạp chiếc xe giàng, chở con Hà vắt vẻo đằng trước, mấy đứa em đằng sau, đi trên con đường làng phủ bụi bazan, mùa hè thì gió Lào rát mặt, mùa đông thì sình lầy nhão nhoét. Ba hết ra đồng, lại đi làm hợp tác xã, rồi phát thanh viên, đi bắt điện, đi ráp ăngten cho bà con lối xóm, lấy công làm lời.

Mấy chục năm, thanh xuân con Hà còn rơi rớt toé loe trên đường đời, chứ nói chi là ba mẹ hắn. Thời gian bào mòn chỉ để lại một hiện thực nghiệt ngã, ba hắn tóc bạc trắng cả đầu, còn mẹ hắn thì cũng ngả hoa râm. Còn đâu chàng trai trẻ hừng hực khí thế năm nào. Còn đâu cô gái nức tiếng làng Long Hưng ai cũng từng khen đẹp.

Con Hà rúc rích luồn tay sang người mẹ hắn, thủ thỉ:
- Sáng mai mẹ kêu con dậy sớm nghen, không ngủ nướng một bữa, con đi bộ ngắm cảnh làng quê của mình, buổi sớm ngắm hoa sen nở dưới bình minh, chắc đẹp nè.
- Ừ, thế hai mẹ con mình cùng đi
Con Hà lại bảo:
- Mẹ nhớ thường xuyên ăn sáng đấy nhé.
- Ừ
- Thế mai đi bộ xong, con chở mẹ đi ăn cháo bột nhe, cái quán chỗ đối diện Thành Cổ hí. Quán đó ăn ngon. Đang thèm ăn cháo bột, nên mấy ngày về quê, con sẽ chở mẹ đi ăn sáng luôn chơ không mai mốt vô Sài Gòn lại thèm.
- Ừ
- Ăn xong mình đi chợ Quảng Trị luôn tiện mua mấy đồ lặt vặt luôn nhe.
- Ừ
- Mẹ yên tâm, mắt cận chớ con chạy xe chắc tay lắm, cứ chậm chậm mà đi chớ không nhìn ngang ngó dọc, an toàn tuyệt đối.

Con Hà nằm nghe tiếng mẹ thở đều đều bên cạnh. Hắn cũng từ từ thả lỏng để chìm vào giấc ngủ. Đâu đó, tiếng xe chạy ầm ì ngoài quốc lộ vọng vào, mang theo những thanh âm của cuộc sống. Đó là tiếng tích tắc của đồng hồ đang chạy. Là tiếng thời gian đang hối hả trở mình. Lòng con Hà dịu xuống, hắn chỉ ước mong nhà là nơi để trở về, mỗi năm có được vài ba ngày ngắn ngủi, bình yên bên ba mẹ như thế này. Khi ngày mới bắt đầu, hắn mở mắt ra, nhìn thấy ba đang lui cui cho đàn gà ăn, mẹ đang cầm chổi quét tước nhà cửa. Đó là BÌNH YÊN, đó là HẠNH PHÚC giản đơn.
Tiểu Yên,24.11.2025 - For Me.



CÓ NGỌN NẾN NÀO 

CHO TA GỬI ƯỚC MƠ KHÔNG?

 
Ngày ta cất tiếng khóc chào đời
Mẹ chỉ nằm nhà không đi trạm xá
Bà Sáu đến nhà cắt rốn cho ta
Tiếng khóc đánh thức cả mùa đông lạnh giá

 
Ta nhỏ bé như con mèo con
Cuộn tròn trong vòng tay của mẹ
Bếp than nổ tí tách từng đợt than hoa
Ngoài cửa có tiếng lá đập sột soạt.

 
Mẹ ôm ta nằm cữ được mấy hôm
Lại nhọc nhằn trở dậy lo toan việc này việc nọ
Cha quấn áo tơi bươn ra cánh đồng lộng gió
Kiếm thêm mẻ cá kho cho mẹ ấm lòng.

 
Mái nhà tranh vách tôn ghép hở lưng
Cha mẹ nghèo tiện tằn từng mảnh vải
Chỗ con thì khô chỗ ướt mẹ nằm
Mùa đông cứ thế mà đi qua rét buốt.

 
Ta lớn lên, cũng nghịch - lỳ - bặm trợn
Ngoan thì cũng hơi hơi mà bướng cũng dữ dằn
Có mấy lần cha phạt đánh lằn mông
Mẹ lại xót xa khóc nhìn con bị mắng.

 
Ta lớn hơn một chút, thì chẳng ở làng
Lên thị xã học trường chuyên với bạn
Mười mấy tuổi ta cơm đùm gạo nắm
Tấp tễnh xa nhà nội trú mấy năm. 

 
Mẹ muốn ta thi Sư Phạm cho yên
Ta lại một hai chọn Bách Khoa ngành Điện
Ngày ta leo lên chuyến xe đò Nam tiến
Môi mẹ cười mà mắt mẹ ướt rưng rưng.
…❤️❤️❤️
Ta bây chừ đếm ngược những mùa đông
Đếm ngược những khó nhọc mẹ cha nuôi ta khôn lớn
Đếm ngược thời gian đếm lòng mình tĩnh lặng
Mỗi sinh thành… lại nhớ Mẹ nhớ Cha hơn.

 
Có ngọn nến nào cho ta gửi ước mơ không?
Tiểu Yên-VTHH.



 

Thứ Năm, 20 tháng 11, 2025

VTT XH CÙNG QUÝ THÂN THI HỮU GẦN XA 11-12.2025.

 Chùm thơ VTT xướng họa tháng 11-12 năm 2025 cùng quý tác giả : Đỗ Chiêu Đức, Thanhsong KP, Lê Đình Biểu, Phan Thượng Hải, Kiều Mộng Hà, Cao Bồi Già, Songquang, Thái Huy, songquang, Hưng Quốc, Sông Thu, Mỹ Thuận, Hông Vân-NNH, Kiều Mộng Hà, Lan, Kiều Mộng Hà, Sông Thu, Lan, Sông Thu, Kiều Mộng Hà, Lý Đức Quỳnh, songquang, Mailoc, Lan,Mai Vân, VTT (13 bài họa), Duy Anh, Hưng Quốc, Sông Thu, Lan, Mailoc ... kính chia sẻ @nêu bật đồng@mn...

XH VTT cùng các thi hữu về mùa bão lũ lịch sử năm nay từ Bắc bộ, và các tỉnh miền trung giật cấp độ từ 12-17 và nước dâng cao, lốc xoáy mạnh chưa từng có đồng nhìn lại cảnh tượng lũ lụt của những năm trước. xin được chia sẻ bài viết và xướng họa đến @ mn ...


CHÚC MỪNG NĂM MỚI 2026

Thơ xướng:
Bính Ngọ hai không hai sáu đây
Mã đề dương cước lại lần thay
Ước mong thế giới hòa bình mãi
Cầu nguyện năm châu hữu nghị hoài
Thân hữu mọi nơi đều thịnh vượng
Đồng hương khắp chốn thảy chiêu tài
Gia đình hạnh phúc mừng năm Ngọ
Quốc thái dân an phước thọ dài !
Đỗ Chiêu Đức, 01/01/2026.
* Câu đối cho năm mới Bính Ngọ 2026 :
"XÀ đi bình ổn, Mừng thế giới chưa gây nên thế chiến;
MÃ đáo thành công, Chúc năm châu chào đón một năm lành".
*"Long vĩ xà đầu khởi chiến tranh, can qua xứ xứ khổ đao binh. Mã đề dương cước anh hùng tận, Thân, dậu niên lai kiến Thái bình". 

 
ĐẦU NĂM KHAI BÚT
(Tung Hoành Trục Khoán)
Năm châu bốn biển chân thành nguyện
Mười phương tám hướng rỡ ràng vui)


Thơ xướng:
NĂM nay Bính Ngọ đón niềm vui
CHÂU chấu làm xe phải giật lùi
BỐN tiết giao tình người dứt khổ
BIỂN trời kết nghĩa kẻ ngưng xui
CHÂN tâm hỷ xả đừng cay đắng
THÀNH ý từ bi gắng ngọt bùi
NGUYÊN cả muôn loài luôn hạnh phúc
MƯỜI PHƯƠNG TÁM HƯỚNG RỠ RÀNG VUI …
ThanhSong ntkp, CA. 01/01/2026.

KHẨN CẦU NĂM BÍNH NGỌ

Thơ họa:
NĂM nầy Ngựa Bính khẩn cầu vui
CHÂU báu tài vô mãi chẳng lùi
BỐN bể mong rằng luôn ổn định
BIỂN nhà ước đặng nỏ gì xui
CHÂN tình ứng xử đơm quả ngọt
THÀNH khẩn giao lưu hưởng vị bùi
NGUYỆN thế gian bình an lạc sũng
MƯỜI PHƯƠNG TÁM HƯỚNG RỠ RÀNG VUI …
Mai Vân-VTT, 07/01/26.

TÌM VỀ KỶ NIỆM
(NĐT).

Thơ xướng:
Bên nàng bữa ấy buổi tàn đông
Một phút nhìn nhau thoả chữ đồng
Mến bởi lời trao tình mãi đợi
Yêu vì chữ gửi ý càng trông
Đường quanh ngõ hẹp còn thơm ngát
Nẻo vắng vườn hoang vẫn mặn nồng
Trách sợi tơ hồng sao nỡ bỏ
Thương nàng lạc lõng buổi tàn đông …
Lâm Đồng, 06/01/2026.
Lê Đình Biểu.

MÃI LÀ ĐÔI UYÊN ƯƠNG…
( NĐT)

Thơ họa:
Ấy thuở ta nàng độ vãn đông
Vừa quen lại đã nhớ thương đồng
Đôi lần cách mặt nhường mong mỏi
Những buổi xa người luống đợi trông
Mệnh số trời ban đà thỏa mãn
Tình duyên phận gán mãi luôn nồng
Ân hòa ái hợp ngây hồn cảm
Trải sướt xuân thì tận lã đông…
Mai Vân-VTT, 07/01/26.

CHÀO BÍNH NGỌ -2026.
( Bát vận đồng âm)

Tiễn bước hai lăm - Ất Tỵ rời
Bên thềm vó ngựa … hí lừng nơi
Trần gian trẩy nhịp pha màu thởi
Vạn vật hòa gam phối cảnh ngời
Ước nguyện bình an hằng mãi tới
Mong đồng hạnh phúc ắp nào vơi
Ách thiên, họa chiến thôi bùng khởi
Bính Ngọ niềm vui rạng đất trời …
Mai Vân-VTT,29/12/2025.

ĐÈO HẢI VÂN

Thơ xướng:
Trên biển dưới mây gọi Hải Vân
Là Đèo cao cả giữa Trung phần
Biển xanh nước biếc khơi trùng sóng
Mây trắng trời trong thoát lụy trần
Duyên nghiệp Huyền Trân ghi lịch sử
Ải quan Chiêm Việt hứng thi nhân
Xuyên sơn tân đạo không cần biết
Thượng đỉnh đăng sơn ngoạn hải vân.
Phan Thượng Hải, 01/17/20.
(*) Chú thích: Hải = biển. Vân = mây.
Nhân duyên của Huyền Trân Công chúa của Đại Việt và vua Chế Mân của Chiêm Thành mở mang bờ cõi của Đại Việt đến Đèo Hải Vân (Ải Vân).Ngày nay có đường mới mở chạy xuyên qua núi (= Xuyên sơn tân đạo), nhưng du khách vẫn còn dùng đường leo đèo cũ đến đỉnh đèo để ngoạn cảnh.


ẢI VÂN QUAN*

Thơ họa:
Sử tích xưa thường gọi Ải Vân
Đèo ngăn tuyến lũy Việt - Chăm phần
Biên thùy trãi rộng vì giao ước
Duyên nợ tương hòa bởi lẽ nhân
Thuận lấy ngôi vương Hoàng Hậu quốc
Đồng tuân chiếu chỉ Đức Vua Trần
Huyền Trân Công Chúa đà cam phận
Nhận bước lên thuyền vượt Ải Vân …
Mai Vân-VTT, 31/12/25.
*Nay gọi đèo Hải Vân.

SEDONA *
(Bát vận đồng âm)

Thơ xướng:
Ngoằn ngoèo núi chắn nẻo quanh co
Dốc thẳng đồi cao trắng vết cò
Róc rách suối ôm bờ đá đỏ
Mênh mông sa mạc cỏ màu tro
Đường lên sao Hỏa mây che lộ
Ngõ xuống Âm Ty sỏi lấp gò
Muốn đến Sedona… quá khó
Nhiều năm thị trấn vẫn hoang sơ …
Kiểu Mộng Hà, Dec.25/2025.
* Sedona: thị trấn nhỏ cách thủ đô của bang Arizona khoảng 3h lái xe. Du khách rất thích vì cảnh tri thiên nhiên hùng vĩ nên có những Airbnb 5 sao thuê trọn tuần giá từ 8.000-12.000usd.

PHONG NHA - KẼ BÀNG*

Thơ họa:
Lên thuyền thẳng hướng lượn vòng co
Đỉnh núi cheo leo rộn tiếng cò
Nhũ thạch chênh vênh ngời thếp đỏ
Thiên đường thăm thẳm ủ nền tro
Ngầm xuyên hang đá dừng bao chỗ
Nẻo tới động Tiên trãi lắm gò
Khách viếng Phong Nha thời chẳng khó
Kẽ bàng rộn bước mỗi tinh sơ …
Mai Vân-VTT, 01/01/26.
*Động Phong Nha- Kẽ Bàng" THIÊN NAM ĐỆ NHẤT ĐỘNG" tại Quảng Bình, nay là tỉnh Quảng Trị.

CHÀO 2026

Thơ xướng:
Hai ngàn hai sáu sắp khai niên
Hy vọng tràn dâng khắp mọi miền
Mưa thuận, con người không mất của
Gió hòa, cây trái trổ sinh tiền
Lộc tài thừa đủ vui như tết
Hạnh phúc dư đầy sướng tựa tiên
Sức khỏe khang cường vừa thỏa ý…
Nguyện cầu thế giới thảy bình yên.
Cao Bồi Già, 28/12/2025.

CHÀO NĂM BÍNH NGỌ -2026.
Thơ họa:
Hai sáu lên đài tiễn Tỵ niên
Tình xuân Bính Ngọ thắm bao miền
Mong trời đất thuận liên vùng ổn
Ước thế nhân hòa mọi chốn yên
Sản xuất xuôi chiều sinh lắm của
Giao thương thẳng tới kiếm muôn tiền
Nhà … nhà hạnh phúc đời sung mãn
Cuộc sống đủ đầy tựa chốn tiên…
Mai Vân-VTT, 30/12/2025.

TỜ LỊCH CUỐI

Thơ xướng:
Thấy tờ lịch cuối dạ nao nao…!
Thấm thoát thời gian trải quá mau
Hết tháng mơ màng hoa đổi sắc
Tàn năm lặng lẽ lá thay màu
Nghinh tân hai sáu chào hy vọng
Tống cựu hai lăm tiễn nỗi đau
Buông bỏ muộn phiền trong quá khứ
Đón mừng cuộc sống đẹp cùng nhau
Songquang, 20251229.

MONG RẰNG NĂM 2026…
Thơ họa:
Ngẫm một năm dài thoảng vụt mau
Săm soi tóc đã bạc phơ màu
Da sần sạm nghĩ càng thương cảm
Vóc khẳng khiu nhìn chạnh xót đau
Thế cuộc đà trăm suy chẳng mấy
Sao đời lắm chuyện xảy ra nhàu
Thù vay hận trả bao người khốn
Hai sáu mong rằng sống thuận nhau …
Mai Vân-VTT, 30/12/25.

MỪNG CHÚA ĐẾN

Thơ xướng:
Nhộn nhịp nhân trần đón Chúa sinh
Cầu mong khắp chốn hưởng an bình
Khởi từ chấm dứt cơn bi cực
Tiếp đến giao hòa cảnh chiến chinh
Mắt sẽ không còn vương lệ ướt
Môi thời tươi nở nụ cười xinh
Để rồi mọi sự đều sung mãn
Nhộn nhịp nhân trần đón Chúa sinh.
Thái Huy, 12/20/25.

ƯỚC NGUYỆN GIÁNG SINH

Thơ họa:
Thế giới tưng bừng lễ Giáng sinh
Đồng tâm nhất nguyện hướng thanh bình
Mong toàn châu lục ngừng binh phạt
Ước vẹn nhân trần dứt cuộc chinh
Lẽ sống chan hòa tình thỏa đắm
Cuộc đời yên ả cảm vời xinh
Niềm vui tất tật ânThiên Chúa
Hãy nguyện điều lành đón Giáng sinh …
Mai Vân-VTT, 24/12/25.

MÙA SAO SÁNG
“Một mùa sao sáng đêm Noel Chúa sinh ra đời “
( Nhạc và lời của ns Nguyễn văn Đông).

Thơ xướng:
Tiếng nhạc Giáng Sinh mới trỗi lên
“Một mùa sao sáng”* cõi hư huyền
Lòng ta trước đó đầy cay đắng
Tâm tớ giờ đây thấy ổn yên
Đem lại nguồn vui hoài ấm áp
Quên đi nỗi khổ cứ triền miên
Mỗi năm khi đến vào “đêm Thánh”**
Hồn thấy bình an hết lụy phiền
Songquang, 20251216.
( viết tưởng đến ngày lễ GS/ 2025)
* một mùa sao sáng của ns Nguyễn văn Đông
** Đêm Thánh vô cùng nhạc ngoại quốc Silent Night lời Việt của Hùng Lân


NOEL NGUYỆN CẦU

Thơ họa:
Thánh lễ tưng bừng nhạc gióng lên
Nô - el tịnh thất cảm diễm huyền
Con chiên ngưỡng mộ soi trầm lắng
Tượng Chúa ngôi cao chiếu tĩnh yên
Khẩn nguyện trần gian hằng bớt khổ
Cầu mong nẻo thế bẳng luôn phiền
Muôn người tận hưởng đời thư thái
Hiểm ác xa lùi … lạc hỷ… miên …
Mai Vân-VTT, 24/12/25.

HẠNH PHÚC ĐÂU XA

Thơ xướng:
Bến đợi tình cờ ta gặp nhau
Đò neo vắng khách gió lào xào
Nụ cười ấm áp thay câu đáp
Lời nói dịu dàng thỏa ý trao
Tâm sự tương thông dường Bá Tử *
Chuyện trò hòa điệu tựa trăng sao
Không duyên nợ cũng là tri kỷ
Hạnh phúc dâng trào đẹp xiết bao ! …
Hưng Quốc,Texas 12/16/2025.

HẠNH PHÚC ĐÂU CÒN

Thơ họa:
Một mình tĩnh lặng nhớ về nhau
Ấy thuở ngọc ngà hạnh phúc sao
Mỗi buổi đi về đan lối mộng
Từng chiều tựa ghế dệt lời trao
Hè sang khóa tận tình yêu đắm
Sớm hửng chiều lơi cảm ái bao
Duyên nồng đã ngấm trời đâu gán
Để nhịp sầu tương đắng đót… xào …
Mai Vân-VTT, 24/12/25.

SỐNG TRỌN TỪNG NGÀY

Thơ xướng:
Còn bao lâu ở cõi trần nầy
Tôi đón niềm vui mỗi phút giây
Sáng ngắm chim vờn trên khóm lá
Tối nhìn trăng rọi giữa trời mây
Thơ văn múa bút lòng thư thới
Tranh vẽ pha màu dạ ngất ngây
Biết quỹ thời gian dần ngắn lại
Nên càng trân trọng quý từng ngày.
Sông Thu, 20/12/2025.

HÃY LUÔN GIỮ LẤY

Thơ họa:
Tuổi lão bây giờ tính phút giây
Đà nên cố níu giữ hàng ngày
Thời gian tới ngưỡng mờ lưng núi
Cuộc sống như dần chạm nẻo mây
Hãy cố nâng niu từng mỗi khắc
Đồng luôn quý trọng bởi khi nầy
Giờ không tựa thể đời son trẻ
Lắm chuyện mơ hoài ngẫm tẻ ngây …
Mai Vân-VTT, 23/12/25.

BỤT CHẲNG VÔ HÌNH
( NĐT )

Thơ xướng:
Theo thầy cứu trợ của tiền hao
Phật tử mừng vui sẵn góp vào
Những chuyến xe quà tâm toả rộng
Dăm mười tỉ bạc nghĩa hừng cao
Qua vùng đất sạt đầy trăn trở
Dõi cảnh nhà bay lắm nghẹn ngào
Bụt chẳng vô hình nay đã thấy
Kia ! Người thiện ý mở hầu bao !
Cao Lãnh 08/12/2025.
Mỹ Thuận.

NGHĨA TÌNH GIÚP NHAU
(NĐT)

Thơ họa (4 vận)
Ất Tỵ năm này bão tổn hao
Nhiều phen lũ lụt cứ luân vào
Nơi làng phố thị vùng dân trũng
Tận núi nương đồi lẫn rẻo cao
Nước hỗn về nhanh nhìn thảm thật
Mưa cuồng sạt khủng khiếp nhường bao
Niềm đau nỗi khốn nhiểu vô kể
Dẫu ngọt bùi ta sẻ sớt nào …
Mai Vân-VTT, 16/12/25.

LỆ HỜN VƯƠNG

Thơ xướng:
Thơ sầu gởi gió đất xa phương
Thảm cỏ hoa ngàn tơi tả sương
Thơ thẩn hồn than mơ đất Mẹ
Tái tê lòng mãi nhớ quê hương!
Tơ mầu lụy bại tàn thương liễu
Thế sự đành tan rũ hận gương!
Thờ thẫn dạ tràn đau vận nước
Trơ đời tuổi hạc lệ hờn vương!
Nhật Hồng Nguyễn Thanh Vân.
(Bài thơ có 32 cách đọc).

NÁT TỢ GƯƠNG ! ..

Thơ họa:
Vẳng tiếng sáo diều lộng bốn phương
Chiều buông nắng lã nhuốm mờ sương
Dập dìu lũ bướm vờn phô sắc
Ngào ngạt hàng xoan thoảng lựng hương
Chạnh cảnh thương mình sao nghiệt ngã
Suy đời xót phận mãi sương vương
Người đi chẳng có câu từ biệt
Kẻ ở tim nầy nát tợ gương …
Mai Vân-VTT, 16/12/2025.

HỒNG NHAN TRI KỶ

Thơ xướng:
Chẳng phải tình nhân chẳng vợ yêu
“Hồng nhan tri kỷ” quý hơn nhiều
Dễ chi tương ngộ cùng chung hướng
Càng khó bên nhau trải hết điều …
Đốt đuốc lê la soi khắp chốn
Mòn giày lếch thếch bóng cô liêu
Thế gian oán trách: Thiên vô nhãn
Chỉ có chàng Kim tái hợp Kiều
Kiểu Mộng Hà, Dec.13/2025.

TRÓT LỠ …

Thơ họa:
Thoảng gặp lần đầu đã trót yêu
"Cây đa bến cộ…"* đáng thương nhiều
Đôi lời hẹn ước hoài vô vọng
Bấy nỗi mong chờ vẫn quạnh liêu
Sớm đợi chiều mong suy lắm chuyện
Ngày trông đêm nhớ quẩn muôn điều…
Người ơi! Hẹn kiếp sau chàng nhé!
Bởi thiếp đâu như số phận Kiều! …
Mai Vận-VTT, 16/12/2025.
* Chuyện tinh cô lái và chàng thư sinh cùng lời thề hẹn …qua 4 câu thơ :
" Trăm năm đành lỗi hẹn hò/cây Da bến cộ con đò khác đưa
Cây Da bến cộ còn lưa/Con đò ấy thác năm xưa tê rồi…"


SI TÌNH

Thơ xướng:
Ta chợt một lần trông thấy em
Mà sao nhung nhớ cả ngày đêm
Tương tư dồn nén từng giây lấn
Cảm xúc dâng trào mỗi khắc thêm
Sét đánh tim say luôn xáo động
Tình vương trí đắm khó yên êm
Đa mang tâm sự khôn buồn tỏ
Trở lại nơi đây đợi trước thềm.
Lan,12/12/2025.

YÊU THẦM …

Thơ họa:
Vốn thuở yêu thầm bởi mến em
Mơ hình tưởng bóng vật vờ đêm
Dù xa chỉ khắc buồn sâu thẳm
Mới bẳng đôi hôm nhớ đậm thêm
Thoáng gặp chút thôi nhường dạ thỏa
Lén nhìn thoảng chốc cảm hồn êm
Người ơi chắc hẳn nào đâu biết
Một khối sầu tư ngất ngưỡng thềm …
Mai Vân-VTT, 125/12/25.

THU PARIS

Thơ xướng:
Bên công viên vắng… Thu Paris
Ngắm lá vàng phơi đẹp lạ kỳ
Ghế nhớ tình quân buồn ngóng đợi
Mưa thương bóng cũ khóc chia ly
Mây bay bay mãi…mơ đoàn tụ
Gió lướt thướt gom… mộng ứớc gì
Hồn bỗng vật vở bờ ký ức
Một thời đắm đuối khối mê si
Kiều Mộng Hà, Paris.nov,07/2025.

CHẲNG CÓ KHI NÀO…

Thơ họa:
Chẳng có năm nào khổ dữ ri
Tàn thu bão lụt nỏ theo kỳ
Liên miền lũ nhấn nhìn thương xót
Bấy chỗ nước dìm cảnh biệt ly
Tiết khí dường như đà thấy lạ
Vòng xoay tựa thể khác điều gì
Đông về thế mãi đầy tai họa
Vốn lúc đây mùa lắm cảnh si …
Mai Vân-VTT, 06/11/25.

YÊU ĐỜI

Thơ xướng:
Tôi yêu yêu quá cuộc đời nầy
Hạnh phúc chan hòa mỗi phút giây
Xanh biếc bầu trời tươi ánh nắng
Nâu hồng mặt đất mát vòm cây
Gia đình chan chứa tình thân ái
Tri kỷ mặn nồng nghĩa đắm say
Bè bạn chân thành luôn gắn bó
Niềm vui hiện hữu mãi đong đầy.
Sông Thu. 09/12/2025.

HÃY CỐ YÊU ĐỜI…

Thơ họa:
Dẫu biết nhân trần lẫn vật cây
Nào đâu cưỡng được luật quy nầy
Thời gian thẳng tới hầu vô tận
Sự sống lụi tàn tính khắc giây
Tháng tận năm sang đời giảm bớt
Ngày qua sớm lại sức vơi đầy
Thời nên hãy cố bồi trau dưỡng
Hạnh phúc đáp đền nhận ngất say.
Mai Vân-VTT, 09/12/25.

XIN TRẢ CHO NGƯỜI.

Thơ xướng:
Xin trả cho người kỷ vật xưa
Lòng đau ấm ức nói sao vừa
Ba năm hò hẹn không xao lãng
Bao buổi giận hờn vẫn đón đưa
Nay mộng tàn vơi duyên phận bạc
Giờ tim tan vỡ cuộc tình lừa
Chàng sang bến khác đầy nhung gấm
Thiếp khóc thương mình gục dưới mưa!
Lan, 24/11/2025.

ĐÂU BÓNG NGƯỜI XƯA

Thơ họa:
Sao hoài chỉ mãi bóng hình xưa
Dẫu cố thời nhung nhớ chẳng vừa
Bởi khó quên đi ngần sớm đợi
Đâu nào xóa hẳn lắm chiều đưa
Tình yêu tỏa sắc nào suy tính
Nụ ái ngời hương chẳng nghĩ lừa
Ấy lại không như mình ước hẹn
Duyên đà cách trở lệ thay mưa …
Mai Vân-VTT, 01/12/25.

KHÚC TƯƠNG TƯ TRÊN SÔNG TRĂNG

Thơ xướng:
Tương tư khúc nhạc vẳng trên sông
Đàn thả cung tơ trải nỗi lòng
Thuyền lửng lờ trôi vào cõi mộng
Sương bàng bạc phủ khắp tầng không
Người say sưa hát lời tha thiết
Kẻ ngẩn ngơ nghe dạ ấm nồng
Vai nép kề vai tình đắm đuối
Lung linh mặt nước ánh trăng lồng.
Sông Thu, 22/11/2025.

UẨN KHÚC …

Thơ họa:
Vẳng tiếng hò đưa ảo não lòng
Như từng uẩn khúc gửi vào không!
Lời ca mái đẩy nghe buồn thấu!
Điệu ví Nam ai cảm mấy nồng
Chạnh ngẫm niềm riêng bừng nhớ thuở
Thương đồng khoảnh khắc buộc sang sông
Làm sao dứt nỗi tình xưa ấy
Chỉ thấy mình đây… Nguyệt khuyết lồng …
Mai Vân-VTT, 01/12/25.

THU PARIS

Thơ xướng:
Bên công viên vắng… Thu Paris
Ngắm lá vàng phơi đẹp lạ kỳ
Ghế nhớ tình quân buồn ngóng đợi
Mưa thương bóng cũ khóc chia ly
Mây bay bay mãi…mơ đoàn tụ
Gió lướt thướt gom… mộng ứớc gì
Hồn bỗng vật vở bờ ký ức
Một thời đắm đuối khối mê si
Kiều Mộng Hà, Paris.nov,07/2025.

CHẲNG CÓ KHI NÀO…

Thơ họa:
Chẳng có năm nào khổ dữ ri
Tàn thu bão lụt nỏ theo kỳ
Liên miền lũ nhấn nhìn thương xót
Bấy chỗ nước dìm cảnh biệt ly
Tiết khí dường như đà thấy lạ
Vòng xoay tựa thể khác điều gì
Đông về thế mãi đầy tai họa
Vốn lúc đây mùa lắm cảnh si …
Mai Vân-VTT, 06/11/25.

CHÁY
(Thơ đề ảnh)

Thơ xướng:
Âm ỉ lửa tình biển cháy lên
Ngỡ lòng yêu nhớ đã vào quên
Quạnh liêu bờ cát thầm ươm mộng
Hoang vắng hải triều mãi gọi tên
Gió lộng vời xa sầu lữ thứ
Sương nhòa buốt lạnh trắng cô miên
Hoàng hôn ánh nhật còn say đắm
Hương lửa ái ân nguyện đáp đền.
Lý Đức Quỳnh,15/10/2025.

LỬA TÌNH

Thơ họa:
Lửa tình giăng mắc cuộn cuồn lên
Dẫu cố ngăn vào chốn lãng quên
Thế vẫn vật vờ hằn giấc mộng
Luôn từng day dứt bởi lời tên
Nhiêu là dỗi ghét chờ tha lỗi
Lắm đỗi hờn yêu ước bắt đền
Chẳng muốn rời xa dù khoảnh khắc
Cả ngần thương lẫn nhớ triền miên …
Mai Vân-VTT, 21/11/25.

NGẬM NGÙI

Thơ xướng:
Chiếc lá vàng rơi thấy ngậm ngùi
Trong hồn mất hết cả niềm vui
Từ khi Xuân đến tươi mầm sống
Tới lúc Đông sang úa mảnh đời
Chỉ mấy tháng qua người cứ nhắc
Sau vài năm nữa kẻ quên thôi
Cảnh còn in đó dù xa vắng
Kiếp lá cũng xong số phận rồi !!
Songquang, 2025/11/17.

PHẬN ĐỜI

Thơ họa (4 vận) :
Nhìn đông sắc thể cảm bùi ngùi
Chạnh cảnh suy cùng mệnh thế ôi !
Tuổi mộng xuân ngời ươm lẽ sống
Thành niên hạ thắm điểm tô đời
Chiều nghiêng bóng lã mờ dần vậy
Cuối chặng thân tàn biệt thế thôi
Một kiếp thời trăm nào mấy đạt
Lìa tay rủ phận kiếp như rồi…
Mai Vân-VTT, 20/11/25.

LỮ QUÁN CHIỀU THU
(NĐT)

Vương buồn tuổi hạc nắng chiều vơi
Lặng lẽ vầng trăng lửng góc trời
Huyễn ảo rừng phong bàng bạc chiếu
Mơ hồ lữ quán lạnh lùng soi
Thu về úa đổ cành trơ trọi
Gió nổi vàng bay nhạn rã rời!
Quạnh quẽ hành lang đầy cảm xúc
Quê người nỗi muộn khó mà nguôi!
Mailoc, Nov.10/25.

QUÁN TRỌ TRẦN GIAN
( Ngũ độ thanh)

Thơ họa:
Tuổi luống sang chiều quạnh nỗi vơi
Trần gian quán trọ vốn do trời
Sinh thời tựa cảnh xuân ngời chiếu
Giữa quảng y thời hạ sáng soi
Bão tố giông cuồng nguy chẳng ngại
Đèo cao dốc ngặt hiểm đâu rời
Thân già khác thể đông tàn tạ
Ngưỡng biệt lưu tình thế chẳng nguôi …
Mai Vân-VTT, 16/11/25.

NGƯỜI VỀ TRONG MƯA.

Thơ xướng:
Chiều nay mưa ngập lối người về
Tôi đứng trông theo dạ não nề
Áo mặc mỏng manh thân rét lạnh
Mưa dầm lạnh lẽo gót đau ê
Vai gầy ướt đẫm tâm thương cảm
Dáng nhỏ thẫn thờ trí dại tê
Giận dỗi lửa tình thêm chất ngất
Yêu hờn xen lẫn với si mê.
Lan,15/11/2025.

ĐÀNH VẬY THÔI …

Thơ họa:
Đã vậy tình ta rẻ lối về
Cho dù cảm thấy não sầu ê
Cam đành chấp nhận mình đau điếng
Hẳn biết như vầy dạ tái tê
Ước chóng quên đi ngần tủi hận
Hằng mong dứt hẳn đỗi cuồng mê
Tâm hồn nhẹ nhỏm đời thanh thản
Quẳng những hờn ghen …chuốc nặng nề …
Mai Vân-VTT, 16/11/25.
BẦU ƠI! THƯƠNG LẤY…

Thảm họa đau lòng xót lắm thay
Phú Yên, Đắc Lắc lũ liên ngày
Toàn miền bạc trắng đâu thôn xóm
Sự sống ngàn cân giáng lúc này

Bởi lụt đà nâng mức lẹ chừng
Ai nào trở kịp để kê bưng
Bao là vật dụng tiêu tùng hết
Đỉnh nước ngập kinh mức hải hùng …

Lực lượng cứu nguy tận sức rồi
Nhưng mà chỉ cứu được chừng thôi
Đau lòng biết vậy đành cam chịu
Biết lắm trẻ già nước cuốn trôi….

Giữa khoảng mênh mông tựa biển trời
Bao là sinh mạng thác trùng khơi
Hay mình đói khát dầm mưa buốt
Chóp mái nhà nơi sống tạm thời …

Thấu nỗi niềm đau rốn lũ thời
Muôn nhà lắm chốn… ới BẦU … ơi
Của nén lòng vàng mau đùm BÍ
Lám cảnh tang thương … lắm cảnh đời…

Những điểm hàng gom nhận kịp thời
Bao xe đồng chuyển cố về nơi
Nhiêu là tặng vật đồng lòng hướng
Sớm được trao tay cứu giúp đời !..
Mai Vân-VTT, 24/11/25. 

 
BÃO LŨ LỊCH SỬ
(2025 - Ất Tỵ, nhuận 2 tháng sáu).

thơ xướng:
Bão lụt liên miên giáng họa đầy …
Mưa quần nước hỗn sạt cuồng quay
Miền Trung bấy tỉnh ngập liên trận
Đà Nẵng - Thừa Thiên lũ nối ngày
Xót cảnh Quy Nhơn tan tác dữ…
Thương tình Bắc miệt khốn cùng thay
Bao người, cảnh vật cơ hồ chuốc
Ất Tỵ thời ôi! lắm nạn vầy …
Mai Vân-VTT, 11/06/25.

Thơ Họa:

THI CÁO TỘI ÔNG XANH
(Viết năm Ất TỴ - 2025)

Nạn chồng họa chất?... thảm thê!...đầy
Thủy tặc cuồng điên đọa quắt quay
Bão giập tứ tung càn tối sớm
Mưa tuôn sầm sập trút đêm ngày
Tố giông liên tục kinh hoàng quá
Ngập lụt triền miên khủng khiếp thay
Trời giáng tai ương???...xin thấu tận
Muôn dân khát đợi cảnh sum vầy?!
Nguyễn Huy Khôi, 16/11/2025.

BÃO LŨ CUỒNG ĐIÊN

Mênh mông biển nước phủ tràn đầy
Đời sống dân lành khổ quắt quay
Vườn ruộng tan hoang chìm sớm tối
Cửa nhà đổ nát ngập đêm ngày
Tiếng kêu uất hận đau thương quá
Ánh mắt kinh hoàng thảm thiết thay!
Sợ hãi rã rời trong đói lạnh
Vì đâu bất hạnh đến như vầy ?!
Sông Thu, 16/11/2025.

NHÓI ĐAU THƯƠNG

Trời tung bão tố họa tràn đầy
Gió táp mưa gầm cuộn kéo quay
Đà Nẵng -Thừa Thiên sông ngập phố
Quy Nhơn - Yên Bái nước tràn ngày
Miền Trung liên tiếp dân than thở
Xứ Bắc chất chồng khổ lắm thay!
Cầu nguyện qua nhanh tai ách thoát
Mang cho an ổn … chẳng như vầy.
*
Bão lũ đi rồi phúc đến ngay!
Hồ Nguyễn,16/11/2025.

BÃO LỤT KINH HOÀNG…

Gió mưa xả đập nước dâng đầy
Bão lụt kinh hoàng lốc xoáy quay
Đà Nẵng, Miền Trung chìm mấy trận
Hội An, Quảng Ngãi ngập bao ngày
Qui Nhơn, nhà cửa tan hoang dữ
Xứ Huế kinh thành khốn khó thay
Hà Nội-Sài Gòn đường phố lụt
Triều cường lũ quét khổ đau vầy…!
Mai Xuân Thanh,
Silicone Valley, November, 16/ 2025.

KHỔ NẠN DÂN ĐEN

Ai đã gây nên nổi đoạ đầy
Làm cho trời đất cũng lăn quay
Thiên tai dọa nạt kinh từng bữa
Nhân họa gieo mang sợ mỗi ngày
Hôm trước Nội Thành thương cảm quá
Bây giờ Đà Nẵng xót xa thay
Dân tình khốn khó lòng đau thắt
Kiếp nạn vây quanh khổ mãi vầy
Hưng Quốc,Texas 11/16/2025

LẠI NGHE TIN HUẾ LỤT

Tin Huế tối qua lại lụt đầy
Xứ người nghe ngóng xót lòng quay
Triền miên bão lũ trùm quê mẹ
Cấp tập đau thương phủ bóng ngày
Hết cảnh đao binh sầu thảm khiếp
Rồi trời tố lốc não phiền thay
Thiên tai nhân họa vô tâm quá
Khổ trút đầu dân cứ mãi vầy!
Lý Đức Quỳnh, 17/11/2025.

BÃO Ở ĐÒ XU

Nguồn đổ về sông Cẩm Lệ đầy
Dòng trôi đất đỏ khúc cầu quay
Lũ dâng nước phá làng thôn vỡ
Lụt ngập trời san phố thị thay
Đã mấy buổi mưa chìm bóng tối
Qua vài bữa bão cuốn đêm ngày
Ạt ồ sóng dội văng rào cản
Cuồng tự trùng khơi tới vỗ vầy…
Los Angeles, 18/11/2025.
Cao Mỵ Nhân.
*Bến Đò Xu, bên sông Cẩm Lệ,Thành phố Đà Nẵng,
Cao Mỵ Nhân chạnh nhớ Bão sập cầu De Lattre (cầu Trình Minh Thế trước 30-4-1975) Mùa lụt năm Giáp Thìn 1964.


THẢM THƯƠNG

Mưa bão vào đây ngập nước đầy
Nhà xiêu cây gãy ngã lăn quay
Miền Trung ven biển chìm trong nước
Từ Huế-Nha Trang lũ mấy ngày
Đau đớn gia đình đang gặp nạn
Thảm thương hoàn cảnh não nề thay
Lỗi lầm chi cả xin tha thứ
Hứng chịu hằng năm..mãi cứ vầy !...
Yên Hà,18/11/2025.

LẠI TAI HOẠ NĂM TỴ (*)

Hoạn nạn năm nay thật dẫy đầy
Tỵ xoay liên tiếp mấy vòng quay
Dời nhà thức trắng không chờ sáng
Thức suốt canh khuya chẳng biết ngày
Chết đuối trôi phăng dân khổ thế
Tiêu nhà cuốn sạch đớn đau thay!
Sao tai họa cứ vào năm Rắn
Chửa thấy bao giờ đau như vầy!
Đỗ Quang Vinh, 18/11/2025.

(*) Thời cụ Nguyễn Khuyến, trong bài Vịnh Nước Lụt, tác giả cho biết:
[1] Năm Quý Tỵ (1893) vỡ đê Nhị Hà.
[2] Năm Ất Tỵ (1905), mười ba năm sau, lại có một trận lụt nữa.
[3] chủ nhà phải bắc bậc lên cao để tránh nước lụt.
[4] người ta phải đem đầu rau (ông núc) đặt lên bè nổi để thổi nấu.
Không có nạn người chết đuối, trôi nhà cửa như bây giờ.
Tai họa năm Tân Tị (194l) chúng tôi nội trú tại vùng Bùi Chu, Nam Định, chứng kiến nhà lầu tốc mái hứng nước như mưa, nhưng không lụt lội kinh hoàng như bão lũ năm nay.


THIÊN TAI ĐẦY ẢI

Nhằm khi vận khí nghiệt ngã vầy
Vũ trụ vô tình cứ dịch quay
Quả đất xoay đều theo quỹ đạo
Hành tinh cứ vậy tính đêm ngày
Riêng gì đất Việt tai ương lắm
Mà cả toàn cầu ách họa thay
Động đất, bão cuồng thêm hạn, lũ
Cùng muôn ải nạn xảy ra đầy …
Mai Vân-VTT, 20/11/25.

*Các năm Thìn, Tỵ có nhiều trận bão lũ lịch sử, nổi bật là năm Giáp Thìn (1904) gây ra trận lụt lớn ở Nam Kỳ, Giáp Thìn (1964) với "Đại họa năm Thìn" ở miền Trung, đặc biệt là tỉnh Quảng Nam.
và Năm Quý Tỵ (1893) vỡ đê Nhị Hà, Năm Ất Tỵ (1905), Tân Tị (194l), Kỷ Tỵ (1989),Ất Tỵ 2025. cũng ghi nhận những trận lụt nghiêm trọng ở các tỉnh miền Trung. Các năm Tỵ , những năm Mậu Thìn (1818) Có trận lụt lớn tại miền Trung và Giáp Thìn (1844) cũng có các trận lũ lớn Ghi nhận trận lũ lụt nghiêm trọng. Mưa bão "năm Thìn" liệu có lặp lại sau 60 năm?
6 thg 9, 2024, 60 năm sau, vào năm 1964 - năm Giáp Thìn, đồng bào miền Trung phải hứng chịu trận lũ lịch sử, gây thiệt hại thảm khốc... Nhìn lại thảm họa bão lụt các năm Giáp Thìn 1844, 1904, 1964.
1 thg 2, 2024 — 120 năm trôi qua, ấn tượng về cơn bão năm Giáp Thìn 1904 vẫn lưu lại trong nhiều tài liệu, sách, báo. Bài viết về bão... và sau năm Thìn , Tỵ …
Mặt trời, mặt trăng và quả đất luôn là lực hâó dẫn trực tiếp và để quà đất có ngày đêm, tháng mùa và năm.
Trong cuốn THIÊN ĐỊA NHÂN, LUẬT VŨ TRỤ &LỊCH VẬN NIÊN đều xác định chu kỳ tam Nguyên đoạn luận : 1 Chù kỳ là 60 năm x 3 chu kỳ là 180 năm; xong sẽ bắt đầu lại từ đầu. Cảm ơn tg. Đã Quang Vinh đã nói lên về chu ký khắc nghiệt mà địa cầu bị tác động phải, nhưng hầu hết trong chu kỳ năm Thìn và Tỵ là bị tác động mạnh nhất do Bắc bán cầu nnghiêng đầu về Bắc nên quả đất điểm đầu gần mắt trời, nong đất và nóng cả biển nước ắt tích trữ năng lượng mạnh và đấy là yếu tố tạo thành Bão tố cuồng phong ....


THƯƠNG MIỀN TRUNG

Thơ xướng:
Gió giật mây trời xám xịt mưa
Miền trung lũ lụt kể sao vừa
Cành khua nhánh gãy ngoài khung cửa
Lá động mình trơ dưới láng thưa
Khổ cực bao năm đời chẳng tựa
Nghèo nàn mấy bận kiếp luôn thừa
Đông phong cứ hể là giông bứa
Mặc kệ con người cám cảnh đưa.
Hảo Mặc Nhiên.

CẢM CẢNH MIỀN TRUNG

Thơ họa:
Đông rồi vẫn chẳng chịu ngưng mưa
Lũ lụt miền Trung nhận mấy vừa
Gió đẩy từng làn ào ạt xuống
Mây ùn đụn lớp cuộn cuồn đưa
Nhấn chìm phố thị lần chưa đủ
Xói lở nhiều nơi điểm mấy thừa
Ách họa đồng luôn thành thị bản
Liên hoàn cảnh nạn giáng nào thưa!!!
Mai Vân-VTT, 17/11/23.

HUẾ ĐAU THƯƠNG

Thơ xướng:
Chao ôi! thương Huế quá đi thôi
Nước ngập mênh mông tiếp giáp trời
Vườn ruộng tiêu điều cây rạp ngã
Phố phường ứ ngập cảnh tơi bời
Trẻ con đói lạnh thân run rẩy
Già lão âu sầu lệ đẫm rơi
Đổ nát tan tành trên khắp nẻo
Ngậm ngùi đau xót quá người ơi!
Sông Thu, 21/11/2023.

THƯƠNG HUẾ QUÁ THÔI!

Thơ họa:
Năm này chỉ Huế khổ mà thôi
Bởi lũ chìm sâu ngất nghểu trời
Đường sá chia cắt nhìn thảm não
Thôn phường tắc trở ngẫm sầu ơi!
Mưa thời xối xả không hề dứt
Lụt cứ thản nhiên ngập tới bời
Xót cảnh bao vùng nơi trũng thấp
Nước cuồng cuộn chảy lắm người rơi!
Mai Vân-VTT, 28/11/23.

HÒ MIỀN TRUNG

Thơ xướng:
Thê thiết trời ơi giọng Huế hò!
Thảm thời chi thảm bão mò vô
Cửa nhà tốc hết thành bình địa!
Nước lũ tràn qua hóa biển hồ!
Nội giúp mau nào dù bạc lẻ
Ngoại phò sớm nhé dẫu tiền đô
Tấm lòng bác ái cần xoa dịu
Thê thiết trời ơi giọng Huế hò!
Thái Huy, 11/07/25.

ĐÀ NẴNG - HUẾ ƠI !NÃO ĐIỆU HÒ

Thơ họa:
Bão tố đồng mưa chẳng ngớt hò
Liên ngày gió mạnh cuộn cuồn vô
Từng vùng đồi núi dòng băng đập
Lắm chốn miền xuôi nước lút hồ
Lũ ngập ruộng đồng cùng phố xá
Lụt dìm thôn bản lẫn thành đô
Thương Đà Nẵng - Huế liền tai họa
Khổ lắm quê ơi ! não điệu hò…
Mai Vân-VTT, 13/11/25.
Ảnh minh họa: Nguồn từ Internet & tg.
DÁNG XƯA

Thơ xướng:
Ngồi đây ngắm bức họa sơn dầu
Bé hỡi giờ nầy lạc chốn đâu?
Có nhớ thôi thì ngâm mấy vận
Rằng thương cũng chỉ viết đôi câu.
Cà phê lắm buổi ngồi đơn suốt
Khói thuốc nhiều đêm thức trắng thâu.
Dáng ngọc người xưa qua nét vẽ
Bùi ngùi lưu luyến thuở ban đầu...
Duy Anh,11/14/2025.

ƯỚC NGUYỆN …

Thơ họa:
Trãi lắm cuồng phong số dãi dầu
Trong thời loạn lạc biết về đâu!
Thương nhiều chỉ biết than dăm tiếng
Xót dữ cam đành thả bấy câu
Vận nước vần xoay sầu tấc dạ
Ân tình trắc trở não đêm thâu
Chàng mong ấy nhớ hoài tâm niệm
Sớm được thành duyên mộng ướm đầu …
Mai Vân-VTT, 16/11/25.

CHIẾC LÁ PHONG RƠI

Thơ xướng:
Khi mùa Xuân đến em chào đời
Mơn mởn hương trinh nét rạng ngời
Liếc mắt nhìn mây hồng nhẹ lướt
Nghiên đầu trông nhạn trắng xa khơi
Xanh rờn Hạ sắc màu tươi mát
Đỏ rực Thu phong cảnh tuyệt vời
Đông khởi la đà bay rụng xuống
Mơ hồ nhẹ hẫng lá phong rơi …
Hưng Quốc, Texas, 11/9/2025.

DUYÊN SỐ ĐÔI MÌNH

Thơ họa:
Xuân nao ấy mới chững vào đời
Đến tuổi tròn trăng sắc diễm ngời
Dáng lộng yêu kiều hằn nét ngọc
Thân ngà tuyệt mỹ sánh ngàn khơi
Bao chàng lỡ dại si nào kể
Lắm cậu đà thương đắm quá vời
Số chỉ mình ta tình tác mệnh
Thu trời dẫu nhuốm chẳng tàn rơi …
Mai Vân-VTT, 16/11/25.

ĐƯỜNG VÀO TÌNH SỬ (*)

Thơ xướng:
Thuở ấy đôi ta quá dại khờ
Si tình tha thiết đến ngu ngơ
Đứng xa chăm chú nhìn ngây ngất
Đến sát tảng lờ ngó vẩn vơ
Ngày nhớ điên cuồng tâm bấn loạn
Đêm mơ đắm đuối dạ bơ thờ
Sau này đã kết duyên chồng vợ
Nhắc lại cùng cười tựa trẻ thơ.
Sông Thu,12/11/2025.
(*) Mượn tựa đề bài thơ của cố thi sĩ Đinh Hùng trong tập thơ cùng tên.
Đây là câu chuyện tình có thật của tác giả. Sau một năm " tình trong như đã...",
chàng đánh bạo tặng nàng tập thơ Đường Vào Tình Sử với lời ghi ở trang đầu:
" Tặng..., kỷ niệm mối tình đầu chân thành lẫn kính trọng" ( ! )


NGẪM LẠI TA MÌNH

Thơ họa:
Ngẫm lại suy mình chặng tuổi thơ
Hai mươi đứng ngưỡng cảm khù khờ
Đà yêu lại nhớ người quay quắt
Lại mến cùng thương ấy ngẩn ngơ
Nhật ký nhàu trang suy lẩn thẩn
Lời thư đẫm ý nghĩ vu vơ
Trời xui Nguyệt Lão se duyên nợ
Thỏa mộng ngần năm vốn thẫn thờ …
Mai Vân-VTT, 13/11/25.

NGƯỜI VỀ TRONG MƯA.

Thơ xướng:
Chiều nay mưa ngập lối người về
Tôi đứng trông theo dạ não nề
Áo mặc mỏng manh thân rét lạnh
Mưa dầm lạnh lẽo gót đau ê
Vai gầy ướt đẫm tâm thương cảm
Dáng nhỏ thẫn thờ trí dại tê
Giận dỗi lửa tình thêm chất ngất
Yêu hờn xen lẫn với si mê.
Lan,15/11/2025.

ĐÀNH VẬY THÔI …

Thơ họa:
Đã vậy tình ta rẻ lối về
Cho dù cảm thấy não sầu ê
Cam đành chấp nhận mình đau điếng
Hẳn biết như vầy dạ tái tê
Ước chóng quên đi ngần tủi hận
Hằng mong dứt hẳn đỗi cuồng mê
Tâm hồn nhẹ nhỏm đời thanh thản
Quẳng những hờn ghen …chuốc nặng nề …
Mai Vân-VTT, 16/11/25.

LỮ QUÁN CHIỀU THU
(NĐT)

Vương buồn tuổi hạc nắng chiều vơi
Lặng lẽ vầng trăng lửng góc trời
Huyễn ảo rừng phong bàng bạc chiếu
Mơ hồ lữ quán lạnh lùng soi
Thu về úa đổ cành trơ trọi
Gió nổi vàng bay nhạn rã rời!
Quạnh quẽ hành lang đầy cảm xúc
Quê người nỗi muộn khó mà nguôi!
Mailoc, Nov.10/25.

QUÁN TRỌ TRẦN GIAN
( Ngũ độ thanh)

Thơ họa:
Tuổi luống sang chiều quạnh nỗi vơi
Trần gian quán trọ vốn do trời
Sinh thời tựa cảnh xuân ngời chiếu
Giữa quảng y vầng hạ sáng soi
Bão tố giông cuồng nguy chẳng ngại
Đèo cao dốc ngặt hiểm đâu rời
Thân già khác thể đông tàn tạ
Ngưỡng biệt lưu tình thế chẳng nguôi …
Mai Vân-VTT, 16/11/25.
Ảnh minh họa: Nguồn từ Internet &tg.